Recensie Funktioneel Naakt - Haagsche Courant

Door Tom van Rijswijk
Haagsche Courant 12 februari 2002

Cabaretier Theo Maassen leek aan twijfel ten onder te gaan. De première van zijn derde programma "Ruwe pit" werd maar liefst een jaar uitgesteld. Toen het programma uiteindelijk in de theaters te zien was, besloot Maassen na de laatste voorstelling het een tijdje voor gezien te houden. Intussen haalde hij het nieuws met allerlei strafbare feiten. De cabaretier had een vrouw in het publiek betast en op een ander onbewaakt moment had hij de UEFA-beker van PSV achterover gedrukt. Een publiciteitsstunt voor een (inmiddels mislukte) film over de oprichter van Greenpeace deed hem met vriend en collega Hans Teeuwen in de gevangenis belanden. De lijn omhoog in zijn carrière werd kort geleden ingeluid met zijn rol als de sympathieke journalist Meneer Tibbe in de succesvolle film "Minoes". Maar het wachten was toch vooral op zijn nieuwe programma; tenslotte dateerde "Ruwe pit" alweer van vier jaar terug.
Gisteravond was het dan zover: de première van zijn vierde programma met de titel "Functioneel naakt". En hij is briljant.

Psycho

Theo Maassen is gekleed in een T-shirt met daarop het woord "psycho" (gek) en hij draagt een legerbroek. Hij lijkt op oorlogspad. Het decor bestaat slechts uit een simpele houten tafel, een stoel en een blikje Coca-Cola. Meer heeft hij niet nodig.
Theo Maassen heeft de reputatie een angry young man te zijn. Op zijn 35-ste is dat nog niet anders. In "Functioneel naakt" gaat hij tekeer tegen de doorgedraaide maatschappij, de overdaad, het teveel, de koopzondag, het klakkeloos volgen van modetrends, de contactarmoede, het gewauwel, de emotionele incontinentie. Er is zoveel, roept Theo Maassen op een gegeven ogenblik. We kunnen kiezen uit talloze soorten chips, wc-papier, shampoo. "Wat we tekort komen is schaarste". Hij wil weer gewoon: gewone chips, een gewone broek, gewoon eten. Hij stelt zich voortdurend vragen, wordt er bijna gek van. Iemand die het allemaal maar slikt, deugt niet, volgens hem. "Een optimist is een slecht geïnformeerde pessimist", luidt zijn theorie. En wat is de bedoeling van dat alles? Als je als kind net hebt leren lopen, moet je naar school, jaren stilzitten en luisteren. Om te horen dat je wordt klaargemaakt voor de maatschappij. En de maatschappij? Die ben jezelf.

Woede

Het is om er gek van te worden. Als Theo Maassen is uitgeraasd, gaat hij aan de tafel zitten en zwijgt. Langdurig. Om dan plotseling verstikt te roepen: "Kutzooi".
Theo Maassen is niet de gemiddelde cabaretier. Woede is zijn katalysator. Hij verpakt zijn boodschap in geweldige grappen.
Sinds tijden voel je voor het begin van de voorstelling onder het publiek de spanning van wat komen gaat. Na afloop, anderhalf uur later, wordt Theo Maassen toegejuicht als een popartiest.
Theo Maassen behoort tot de absolute top in cabaretland en het moet wel heel raar lopen als in het jaar 2002 hier nog iemand qua intentie en zeggingskracht overheen gaat.

Bron: Haagsche Courant

Recensie Funktioneel Naakt - de Telegraaf

Door Peter Liefhebber
De Telegraaf 15 februari 2002

Drie hoofdsoorten cabaretiers zijn er: moppentappers, grappenmakers en het superieure slag van grossiers in geestigheden. Theo Maassen heeft zich opgewerkt tot meester in alle catagorieen, zoals zijn voortreffelijk nieuwe programma "Functioneel Naakt" aantoont. Dat Maassen die status van alleskunner in huis had, was al onmiskenbaar bij zijn debuut in 1990 behalve dan voor de meeste kenners die zuinigjes of zelfs berispend naar hem keken.

Verademing

Sindsdien heeft Maassen vaker rare fratsen uitgehaald dan programma"s gemaakt, maar één ding bleef duidelijk: hij is met afstand de interessantste van zijn generatie. Anderen kunnen wellicht met hem concurreren als uitventers van wat vroeger "schuine moppen" heette of steken hem de loef af als het aankomt op bikkelharde, bij voorkeur schokkende grappen, als het aankomt op ware geestigheid, diepgang of reflectie is Maassen de baas. Voor wie méér wil dan een avondje ombekommerde lol en / of destructieve walm, is hij een verademing.
Begrijp me goed, Maassen is lieverdje, nog zedenpreker en neemt geen blad voor de mond. Ook zijn menu staat stijf van de schuttingtaal en van de onweerstaanbare mop van het uitwerpsel. Maar zijn observaties komen nu in dienst te staan van iets anders dan van de grap sec; hier begint echte esprit en verandert de stand-up comedian in een denkende humorist met wekkerfunctie.

Absurd

Want Maassen heeft om zich heen gekeken en zag dat het niet goed was. Helemaal niet goed zelfs, wat hem vervult met verbijstering en radeloosheid. Die brengt hij zonder gene tot uitdrukking in "Functioneel Naakt", een programma waarin hij niet uit de broek gaat maar, overdrachtelijk, met de billen bloot. Wie zijn eigen werelbeeld graag intact houdt, zal Maassen graag het talent toedichten de dingen net zo lang om te draaien tot ze er absurd gaan uitzien. Verontrustender, maar vermoedelijk juister, is de gedachte dat Maassen gewoon wil laten zien dat onze wereld daadwerkelijk absurd is, een heuse open inrichting - en dat alleen de patienten het nog niet doorhebben. Daarin slaagt hij met vlag en wimpel.
Hij beperkt zich trouwens niet tot het veilige wijzen op krankzinnigheden van afwezigen, ook de generatie van de dertigers, de hoofdmoot van zijn publiek, krijgt ze uitgeteld. Bijvoorbeeld als hij de kachel aanmaakt met de manier waarop we omgaan met kinderen krijgen en opvoeden. Je hoort het bijna hardop denken: meent hij dat nou? En dan klinkt het gelach toch wat onzekerder. Mijn gok: reken maar dat hij het meent.
Voor het navertellen van Maassens geestelijkheden moet u niet bij mij zijn: op papier slaat alles dood, en ik ken mijn plaats. Maar stort u gerust in de slag om een kaartje te krijgen, want "Functioneel Naakt" is top. Humor, geestige humor zelfs, met als meegeleverd extraatje de briljante verwoorde zorgen van iemand die onze werkelijkheid fileert, godlof zonder de pretentie oplossingen aan te dragen.

Bron: De Telegraaf

Theo Maassen heerst in fabelachtige tirade

door Henk van Gelder
NRC Handelsblad 12 februari 2002

Als een getergde tijger ijsbeert Theo Maassen door zijn nieuwe voorstelling, en de kooi bestaat uit een leeg toneel, een kale stoel, een kaal tafeltje en een lichtspot die hem gevangen houdt. Maar ontsnappen doet hij niet, alleen in zijn eigen gedachtenwereld misschien, want daarbuiten is de wereld - en alles daarin is zo onlogisch als wat. Niets klopt er, als je tenminste de werkelijkheid voor waar moet aannemen. "Als de werkelijkheid er niet zou zijn", zegt hij dan ook, "dan zou de hele wereld er heel anders uitzien."

Theo Maassen was een paar jaar op de cabaretpodia afwezig. Na een razendsnelle start nam hij gas terug. Maar nu is hij er weer, en beter dan ooit. Hij speelt ditmaal geen andere personages dan zichzelf; achter elkaar door houdt hij één lange, strakgespannen tirade over dit volstrekt volgestouwde werelddeel waarin we nog maar één ding tekort komen - schaarste - en waarin de misdaad loont, dat is het probleem. Hij versnelt, vertraagt, zwiept de lachgolven hoog op door grap op grap te stapelen en laat zo"n golf dan met een fabelachtige beheersing weer wegebben om snel een nieuwe te ontketenen.

Met zijn dunne lijf en zijn spitse kop heerst hij over de zaal, de lange armen uit zijn "PsychoCowboy" T-shirt gestoken en de vingers van zijn grote handen voortdurend gespreid. Soms doet hij alsof hij van ons een antwoord verwacht op zijn wanhopige vragen, maar in werkelijkheid is hij ons voortdurend te slim af. Scherper dan het publiek ziet hij de onlogica in de vaak wetenschappelijke wetenswaardigheden die zijn aandacht trekken. Hij stelt vast dat we door de rekenmachines minder goed in rekenen zijn geworden, en vraagt zich af of we dan misschien óók door de moderne communicatiemiddelen minder goed in het communiceren zijn geworden. Hij heeft het over het verschil tussen vrouwen en mannen, en lijkt zichzelf dan te corrigeren: "Ik houd niet van generaliseren. Surinamers doen dat altijd ook heel erg."

Ik zou veel meer willen citeren, maar het is beter van niet. Op papier ontbreekt de "power" die Maassen in al zijn woorden legt. Hij strooit met rijke aforismen en harde grappen, en lijkt desondanks in niets op de "stand-up comedian" die voortdurend leuk uit de hoek wil komen. Het is of die grappen de enige uitweg zijn van iemand die waarachtig niet begrijpt waarom de mensen elkaar de strot dichtknijpen op de enige plek in het heelal waar mensen kunnen ademen. Twee keer zijgt hij op die stoel neer, legt zijn hoofd in zijn handen op die tafel en zegt alleen maar: "Kutzooi."
Tenslotte, ogenschijnlijk aan het eind van zijn latijn, roept Theo Maassen dat hij er toch nog een leuke avond van zal maken door een paar moppen te vertellen. Maar die laat hij dan glansrijk mislukken, want ook een mislukte mop is bij hem een geniale grap.

Bron: NRC Handelsblad

Theo Maassen ontbloot zijn ziel

Door Ruud Meijer
Media, woensdag 13 februari 2002

Theo Maassen kan een lekker potje cabaret spelen, maar toch was hij waarschijnlijk liever profvoetballer geworden. Voor de affiche van zijn nieuwe voorstelling Functioneel Naakt werd hij in voetbalshirt Maassen 4 - op de rug gefotografeerd.

Naar eigen zeggen is hij een kruising tussen Maradona en Van Aerle. Maar als je de conditie van Diego en de techniek van Berry hebt, kun je inderdaad maar beter aan cabaret gaan doen.

Nieuwe voorstellingen van Theo Maassen zijn inmiddels gebeurtenissen geworden om naar uit te zien. Ten eerste zijn ze schaars - Functioneel Naakt is nog maar zijn vierde show sinds hij in 1990 het Cameretten Cabaret Festival won en ten tweede is de kwaliteit bijna altijd even hoog. Functioneel Naakt is niet alleen een van zijn beste, maar ook een van zijn somberste voorstellingen.

Deze nieuwe show is geen lekker avondje lachen dat, zoals de titel doet vermoeden, wordt verluchtigd met een pikant stripteasenummer. Alle vrouwelijke fans die zich daarop hadden verheugd, moeten zich maar voorbereiden op nog een teleurstelling. Maassen vraagt zich in Functioneel Naakt openlijk en schaamteloos af of vrouwen eigenlijk wel van die leuke wezens zijn. De pleister op de vrouwelijke wonde is het feit dat de cabaretier in dit programma zo goed als achter de gehele schepping een vraagteken plaatst. Functioneel Naakt is een psychoanalytische striptease van de eerste orde. En waarschijnlijk raken niet veel mensen opgewonden van de aanblik van de blote ziel. De ziel van Maassen lijkt een geestelijk bordeel met de tekst KUTZOOI in neon op de gevel. Tegen betaling mogen de klanten zich verlustigen aan en vermaken met de Weltschmerz van een cabaretier.

Kutzooi is het woord dat Maassens wereldbeeld het beste weet te vangen. Of het nu om de liefde, de verdeling van de welvaart of de koopzondag in Eindhoven gaat: het zijn onderwerpen die het hoofd van de cabaretier tenslotte tussen zijn armen op de tafel in het sobere decor doen belanden.

Het bizarre van Functioneel Naakt is dat een paar honderd mensen zich helemaal gek zitten te lachen om iemand die volslagen depressief is.

Om iemand die zichzelf vanaf het moment dat hij het podium betreedt geen schijn van kans geeft. Met een openingszin als `Stel dat het allemaal niet waar is wat je denkt', zet je namelijk álles op losse schroeven.

Maar Theo Maassen doet dat met verve. Zijn adagium dat je elke stelling of redenering ook kunt omdraaien, levert een groot aantal gehaaide grappen op. Met voortdurend heen en weer wapperende ledematen raast hij in hoog tempo door zijn persoonlijke leed heen. Maassen is verliefd, en dat zet hem aan het denken.

Die twijfel inspireerde hem tot het bedenken van een aantal mooie metaforen. ,,Eeuwige trouw'', zegt hij, ,,is zoiets als een kerstboom met kluit. Het is goed bedoeld, maar hij redt het nooit.'' Het is een uitspraak waarmee Maassen zijn publiek laat schateren om iets dat eigenlijk om te janken is.

Wie dat kan, is een groot komiek.

Bron: Algemeen Dagblad
Copyright: Meijer, R.L.

Maassen twijfelt aan alles en zichzelf

door Patrick van den Hanenberg
de Volkskrant, Kunst, 13 februari 2002

THEATER, Functioneel naakt door Theo Maassen. Theater Diligentia Den Haag, 11 februari. Tournee.
Een kaal tafeltje en een stoel, die zo uit de opslagruimte van een ongezellig buurthuis lijken te zijn geplukt, en een blikje cola. Meer heeft Theo Maassen niet nodig om zijn verhaal te vertellen. Of beter nog, om zijn hart te luchten. Want er zit hem een hoop dwars.

Jazeker, hij komt wel aan zijn trekken: goedgevulde portemonnee, goedgevuld bed. Als de top van het huidige cabaret wordt besproken, valt zijn naam. Want hij is snel, hij is scherp, en zijn fantasie lijkt grenzeloos als hij het onderwerp seks aansnijdt, dus dan heb je al snel een omvangrijk publiek.

Maar toch, het zit hem niet lekker. Alsof een calvinistisch gewetensknagertje in zijn woonplaats Eindhoven heeft rondgezwalkt om eens flink te zieken.

En nou zit de twijfel op zijn schouder en die lijkt hem het ongegeneerd genieten onmogelijk te maken. Twijfel is de motor van de vierde solo van Theo Maassen. Twijfel aan de oprechtheid van de medemens, en vooral twijfel aan zichzelf.

Degene die denkt dat het huidige cabaret wordt geregeerd door gemakzucht kan zijn stelling dit seizoen met veel programmatitels onderbouwen. Maar daar hoort Functioneel naakt van Theo Maassen zeker niet bij. Maassen heeft de druk weerstaan om snel en veel te produceren. Zijn vorige programma Ruwe Pit ging in 1998 in première, en toen liet hij al merken dat hij geen trek meer had in de makkelijke lach alleen. Die lijn trekt hij door en zo is Functioneel naakt een buitengewoon sterke conférence geworden. Een intelligente tirade.

Eerst geeft hij het publiek dat voor hard en grof is gekomen zijn deel. En dat doet hij zeer vermakelijk.

Er valt bij Maassen heel veel te lachen. Hij is een fantastische verteller, die met zijn enigszins hakkelende manier van spreken echt de indruk wekt dat hij het vanmiddag allemaal heeft bedacht.

Maar na die bijna hilarische aanloop kruipt hij langzaam weg van het banale en laat hij zien wat hij werkelijk belangrijk vindt. Dan verandert hij van stand up comedian in cabaretier. Net als collega-cabaretiers van het betere niveau zoals Jeroen van Merwijk en Richard Groenendijk maakt hij zich druk over het feit dat de buiten- en de binnenkant van de mens zó sterk verschillen dat het beangstigend wordt.

Niets is meer wat het lijkt, en meningen worden met het grootste gemak gewijzigd als dat beter uitkomt: Als het om asielzoekers gaat is Nederland vol, maar als een vrouw zwanger is wordt ze gefeliciteerd.

In tegenstelling tot zijn vriend, generatie-, provincie-, en stijlgenoot Hans Teeuwen, die momenteel als een woeste kunstschaatser louter pirouettes draait en een beetje uitgepraat lijkt, heeft Theo Maassen de sprong voorwaarts gemaakt.

Hij maakt duidelijk dat engagement bij de jonge generatie wel degelijk bestaat, ondanks de pessimisten die slechts loltrapperij in het moderne cabaret menen te ontwaren. Het is een andere vorm van engagement, het is persoonlijker. De wereld waarover gesproken wordt, is in eerste instantie klein, bestaat uit de eigen vierkante meters.

Zo richt Maassen zijn pijlen op het leven in Eindhoven, de lokale middenstand, de lokale voetbalsupporters. Maar uiteindelijk komt hij uit bij een universele conclusie: de aarde is waarschijnlijk de enige plek in het heelal waar je kunt ademen, en juist daar knijpen ze elkaar de strot dicht.

Oplossingen geeft hij natuurlijk niet. Op sommige momenten komt hij zelfs niet eens verder dan een hartgrondig 'Kutzooi!' of trapt hij uit pure frustratie het blikje cola van de tafel. Maar hij raakt diep als hij met een mengeling van wanhoop en walging de zaal inkijkt en roept: 'Jullie zitten op iets leuks te wachten, hè?'

Bron: Volkskrant
Copyright: Hanenberg, P. van den