Ga naar de inhoud
Jos Heymans

Helft Kamerfracties wil sancties tegen Iran, andere helft mag niet meedoen

Deze week leek de samenwerking tussen politieke partijen weer even terug. Tien fractievoorzitters (niet alleen van de coalitie, maar ook van de oppositie) zetten hun naam onder een open brief, waarin het kabinet wordt opgeroepen het voortouw te nemen om sancties te treffen tegen het barbaarse beleid van Iran.

VVD, D66, CDA en ChristenUnie maar ook PvdA, GroenLinks, SP, DENK, JA21 en SGP willen dat het kabinet in Europa het initiatief neemt om de Revolutionaire Garde, 'de ruggengraat van het Iraanse regime', op de lijst van terroristische organisaties te plaatsen. Deze militaire tak van het Iraanse bewind is verantwoordelijk voor de vele arrestaties, mishandelingen en martelingen van demonstranten.

"Meestal vechten ze elkaar de tent uit."

De gezamenlijke oproep aan het kabinet is een initiatief van Sophie Hermans (VVD) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), ingegeven door een motie over sancties tegen Iran die even voor kerst door de tien fractievoorzitters is ingediend. Daarom hebben Hermans en Segers de mede-indieners van de motie gevraagd om de brief ook te ondertekenen. De tien partijen in de Tweede Kamer bezetten 112 van de 150 zetels, een ruime tweederdemeerderheid. Het is een stevig statement van politieke eensgezindheid, die we in de Kamer al jaren niet meer hebben gezien. Meestal vechten ze elkaar de tent uit.

Nu is het nog maar de vraag of Nederland in staat is om Europa op één lijn te krijgen om net zulke zware sancties tegen Iran af te kondigen als de EU tegen Rusland heeft gedaan en nog zal doen. De politieke partijen willen steun geven aan de miljoenen Iraniërs die hun vrijheid opeisen en van wie sommigen die strijd met de dood moeten bekopen. In navolging van de VS willen de Haagse fracties dat tegen specifieke personen die zich in Iran schuldig maken aan mensenrechtenschendingen sancties worden afgekondigd.

Maar die oproep had zoveel meer kracht kunnen hebben als ook andere partijen hun naam onder de brief hadden gezet. Wat te denken van Laurens Dassen van Volt, van wie je mag aannemen dat ook zijn fractie instemt met de oproep aan het kabinet? Of van eenpitters als Pieter Omtzigt, Caroline van der Plas, Sylvana Simons en Liane de Haan? Ook een grote partij als de PVV had probleemloos kunnen instemmen met de brief. Dat blijkt uit de kerstmotie met dezelfde strekking als de brief en die bijna Kamerbreed is aanvaard. Alleen Forum voor Democratie stemde tegen.

"Nee, ze zijn domweg niet gevraagd hun handtekening te plaatsen."

Maar de PVV, Partij voor de Dieren, Groep Van Haga, Volt, fractie Den Haag, de BoerBurgerBeweging, Bij1, Lid Omtzigt en Lid Gündoğan (bij elkaar nog eens tien fracties) ontbreken onder het pamflet. Zijn zij tegen de inhoud? Nee, ze zijn domweg niet gevraagd hun handtekening te plaatsen. Daar zat volgens de initiatiefnemers geen kwade bedoeling achter; het was geen bewuste strategie om andere partijen buiten de deur te houden. Het had, zegt een woordvoerder, de andere partijen uiteraard vrij gestaan om de eerder ingediende motie mede te ondertekenen. Dan waren ze ook gevraagd om hun handtekening onder de open brief te zetten.

Het zal inderdaad geen kwade opzet zijn geweest, maar Den Haag heeft wel een kans op eensgezindheid, op politieke solidariteit, laten liggen. En dat is doodzonde in een periode dat polarisatie de boventoon voert.

Jos Heymans is politiek columnist.