Ga naar de inhoud
Carlsen en Niemann

Valsspelen bij schaken: 'Geen doping maar slimme snufjes'

Carlsen heeft zich al twee keer teruggetrokken uit een schaaktoernooi Beeld © ANP

Ophef in de schaakwereld. Een de beste spelers ter wereld, de Noorse Magnus Carlsen, heeft maandagavond na één zet de wedstrijd met zijn 19-jarige tegenspeler Hans Niemann beëindigd. De jonge Amerikaan wordt verdacht van valsspelen, al ontbreekt van bewijs nog elk spoor. Hoe kun je eigenlijk valsspelen bij schaken? 

Tijdens het online toernooi – genaamd Julius Baer Generation Cup – sprong de webcam van Carlsen na het verplaatsen van zijn paard op zwart. Twee weken eerder trok de schaaklegende zich ook al terug van een fysiek toernooi nadat hij verloor van Niemann.

Twitter

Op Twitter schreef Carlsen toen: "Ik heb me teruggetrokken uit het toernooi. Ik heb altijd graag in de Saint Louis Chess Club gespeeld en ik hoop in de toekomst terug te komen." Onder deze tweet plaatste hij een linkje naar een quote van voetbaltrainer José Mourinho waarin hij zegt: 'If I speak, I am in big trouble.'

"Daarmee beschuldigt hij zijn tegenstander van valsspelen", meent Jeroen Bosch, directeur Topschaken bij de Koninklijke Nederlandse Schaatsbond. Dat doet hij echter zonder het concreet te zeggen. "Bij de schaakbond geldt: als je iemand vals beschuldigt van valsspel, ben je zelf strafbaar."

'Slimme snufjes'

Als schakers valsspelen, doen ze dat doorgaans met slimme snufjes zoals oortjes of met behulp van een telefoon op de wc. "Een Letse grootmeester is bijvoorbeeld ooit betrapt. Hij ging tijdens partijen heel vaak naar de wc, waar hij via zijn telefoon hulp kreeg van computersystemen."

Schaker
Lees ook:
Schaker Carlsen reageert kort op schaakrel rond Niemann

Toch kan Niemann niet op deze manier te werk gegaan zijn. "Dit was een toptoernooi, daar kom je niet binnen met een telefoon." De schaakwereld is volgens Bosch verdeeld in twee kampen. "Het eerste kamp zegt: Carlsen doet dit echt niet zomaar. De andere kant zegt: Niemann is onschuldig tot het tegendeel is bewezen."

Twijfel

"Deze week is er een onderzoek gepubliceerd van een professor in de computerwetenschappen, die heeft gekeken of je aan een partij kunt zien of er valsgespeeld is of niet", gaat hij verder. "Daaruit maakt deze expert op dat dat niet is gebeurd. Dat is een vrij sterk argument van Niemann om zijn naam te zuiveren."

Wat in zijn nadeel werkt is dat Niemann op zijn twaalfde en zestiende ook al heeft valsgespeeld. "Dus er zit wel een smetje aan. Als nu blijkt dat hij nu valsspeelt, dan wordt-ie waarschijnlijk twee jaar geschorst."

Schaakrobot
Lees ook:
Schaakrobot breekt vinger van 7-jarige tegenstander

De Nederlandse topschaker Max Warmerdam heeft zelf verschillende keren tegen Niemann gespeeld. "Tegen mij had-ie wel een beetje rare acties. Hij is altijd vol zelfvertrouwen en zeker van z'n zaak, ook al is dat niet altijd terecht." Bovendien is hij in korte tijd heel goed geworden.

Warmerdam heeft dan ook zijn twijfels, maar benadrukt ook dat deze niet hard te maken zijn. "Als je iemand beschuldigt moet je dat doen op basis van bewijs."

Taboe

Als de beschuldigingen kloppen, vindt Warmerdam dat heel kwalijk. "Valsspelen is echt een taboe in deze wereld. Je moet elkaar vertrouwen." Toch wordt er volgens hem online veel gesjoemeld. "Zelfs als er twee camera's op je staan, kun je nog steeds veel verstoppen. Die online toernooien hebben dan ook minder aanzien."

Reactie schaaktoernooi

Het Tata Steel Chess Festival – het grootste schaaktoernooi van Nederland dat jaarlijks in januari plaatsvindt – laat in een reactie aan Editie NL weten vooralsnog niet van plan te zijn een van de schakers niet uit te nodigen. "Het moge duidelijk zijn dat Carlsen altijd topprioriteit heeft. Toch sluiten we de deelname van Niemann niet uit. Er is nog geen bewijs gevonden waaruit blijkt dat hij heeft valsgespeeld."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore