Ga naar de inhoud
Discussie rondom tanks zwelt aan

Waarom het Westen steeds zwaardere wapens naar Oekraïne stuurt

Een Challenger-2 tank, ter illustratie. Beeld © Alamy Limited

Oekraïne krijgt de moderne tanks waar het al maanden om vraagt na de toezegging van Engeland. Ook Polen zegt tanks te willen sturen. Zo stromen er uit steeds meer landen steeds zwaardere en geavanceerdere wapens naar het front. Worden we niet té ver de oorlog ingesleurd?

Daar waar NAVO-lidstaten in het begin van de oorlog nog terughoudend waren met het sturen van wapens naar Oekraïne, neemt de bereidheid om zwaardere, moderne wapens te sturen steeds verder toe. "Wat Rusland doet, roept steeds meer weerstand en boosheid op in het Westen waardoor die steun steeds groter wordt", zegt defensiedeskundige Patrick Bolder.

Bereidheid schuift op

Dat die grens steeds een stukje opschuift, zie je eigenlijk iedere keer als er iets wezenlijks gebeurt op het slagveld, zegt Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de universiteit Leiden en de Nederlandse Defensie Academie. "In het begin van de oorlog leverden NAVO-lidstaten al wel verdedigingsmiddelen zoals antitankwapens en helmen. Toen rond mei de mogelijke oorlogsmisdaden in Boetsja en Marioepol duidelijk werden, nam de verontwaardiging toe en daarmee ook de bereidheid om geavanceerdere wapens te leveren." Sindsdien gaan er bijvoorbeeld ook luchtafweerrakketen en houwitsers naar Oekraïne toe.

Nederland
Lees meer:
Nederland stuurt twee Patriot-lanceerinrichtingen naar Oekraïne

Ook Nederland stuurt geavanceerde wapens naar Oekraïne. Premier Mark Rutte maakte vorige week tijdens zijn bezoek aan de Amerikaanse president Joe Biden nog bekend dat twee Nederland twee patriot-lanceerinrichtingen naar Oekraïne gaat sturen.

"En nu neemt ook de discussie rondom tanks toe in Europa", aldus Osinga. Engeland besloot half januari om moderne Challenger-2 tanks naar het front te sturen. Vervolgens nam de druk op Duitsland toe om Leopard-tanks te sturen. Ook moet het land toestemming geven als andere landen de Duitse tanks naar het front willen sturen.

In deze video laten we zien welke westerse tanks Oekraïne moeten helpen in de oorlog met Rusland:

Deze tanks moeten Oekraïne helpen in de oorlog tegen Rusland

04:34
Deze tanks moeten Oekraïne helpen in de oorlog tegen Rusland

Duitsland aarzelt en heeft zelf nog niet toegezegd om tanks te sturen. "Het is een heikel punt", zegt defensiedeskundige Bolder. "Lang niet iedereen in Duitsland ziet het zitten om ze te sturen. Ik vermoed dat Duitsland nog wel over de brug komt, maar dat bondskanselier Olaf Scholz duidelijk wil maken dat het zijn eigen beslissing is en hij zich niet onder druk laat zetten."

Polen lijkt wel bereid tanks te sturen, als het daarin bijgestaan wordt door andere landen. Duitsland heeft aangegeven Polen niet in de weg te zullen zitten.

Laat het westen zich de oorlog insleuren?

Mengt het Westen met het sturen van tanks zich nu niet te veel in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland? Dat valt wel mee, vindt Frans Osinga: "Tanks zijn geen nieuw type wapensysteem in Oekraïne, die gebruiken ze al." Alleen zijn de tanks die uit Engeland en Polen een stukje geavanceerder. "Daarom wil Oekraïne ze ook zo graag. Ze zijn numeriek gezien in het nadeel bij Rusland en dus communiceren ze aan het Westen dat ze verder kunnen komen met beter materieel."

Het
Lees meer
Het besluiteloze Duitsland is nu lachertje van Europa, is dat terecht?

De NAVO-lidstaten zijn niet direct betrokken bij de gevechtshandelingen, zegt Osinga. "Het zijn geen NAVO-soldaten die vechten in Oekraïne. Europese landen helpen Oekraïne zich te verdedigen. Dat mag gewoon volgens het internationaal recht."

Daar ligt volgens beide deskundigen dan ook de grens tussen directe en indirecte betrokkenheid bij de oorlog. "Zodra er militairen vanuit het Westen naar het front gaan, gaan we die lijn wel over", zegt Bolder.

'Angst dat Rusland het niet bij Oekraïne laat'

Volgens Bolder heeft het sturen van zwaardere wapens niet alleen te maken met steun aan Oekraïne, maar ook met het beschermen van het Westen. "Het Westen is er steeds meer van overtuigd dat als Rusland hier mee wegkomt, ze het er dan niet bij zullen laten."

"Het is dus ook maar welke uitleg je eraan geeft", zegt Bolder: "Worden we nou echt de oorlog ingezogen of is het goed voor onze eigen veiligheid om materieel te leveren?"

Wapens,
Lees meer:
Wapens, wapens en nog eens wapens: zo ver weg is praten over vrede in Oekraïne

Bovendien handelen de bondgenoten van Oekraïne best voorzichtig, zegt hij. "Je ziet dat landen goed kijken hoe ver ze kunnen gaan met het leveren van wapens, zonder Rusland te veel te provoceren." Dat betekent niet dat Rusland niet reageert op de nieuwe leveringen vanuit het westen.

"Er wordt gedreigd met nucleaire escalaties. Rusland zegt al heel lang in oorlog te zijn met de NAVO. Dat is niet zo, maar dat is retoriek om te intimideren en in de hoop dat bondgenoten terughoudend zijn het het leveren van materieel", vertelt Osinga.

"Het is begrijpelijk de we voortdurend afvragen waar de grens ligt als het gaat om leveringen van wapens. Tegelijkertijd, als wij in het Westen voortdurend onze bezorgdheid uitspreken over escalatie, dan is dat winst voor Rusland."

Bekijk ook: 'Waarom is het einde van de oorlog niet in zicht?'

04:29
Vijf vragen aan Olaf Koens